Khoa học và công nghệ làm trụ cột cho nông nghiệp, môi trường bền vững.

Chiều 12/1 tại Ninh Bình, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị triển khai Quyết định 540/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và nhiệm vụ khoa học và công nghệ năm 2026. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu tại hội nghị.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, trong những năm qua, mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, nhưng ngành nông nghiệp và môi trường đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận. Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, nhiều chỉ tiêu quan trọng cơ bản đạt và vượt kế hoạch.

Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn, thách thức như ô nhiễm môi trường, thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh. Do vậy, cần tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp; đề ra các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể về sản xuất, xuất khẩu nông sản, thủy sản trong những năm tới…Đồng thời, để khoa học và công nghệ thực sự là động lực trực tiếp, lực lượng then chốt cho sự phát triển của tất cả các lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, cần tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ vào sản xuất.

Thứ trưởng nhấn mạnh, khoa học và công nghệ thực sự là động lực trực tiếp,
lực lượng then chốt cho sự phát triển của tất cả các lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Theo Thứ trưởng, việc báo cáo, thảo luận tại hội nghị cần đi thẳng vào vấn đề, ngắn gọn, rõ ràng, tránh hình thức, tránh dài dòng. Mục tiêu cuối cùng là thống nhất nhận thức, hành động quyết liệt hơn, hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Khoa học và công nghệ gắn nghiên cứu với ứng dụng

Báo cáo tổng kết các nhiệm vụ khoa học và công nghệ giai đoạn 2021-2025, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Thạc Cường cho biết, trong 5 năm qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai đồng bộ 6 chương trình khoa học và công nghệ cấp Bộ trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường, với hàng trăm đề tài được nghiệm thu, ứng dụng vào thực tiễn.

Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Thạc Cường báo cáo tổng kết các nhiệm vụ khoa học và công nghệ giai đoạn 2021-2025.

Trong đó, có 23 đề tài đã cung cấp cơ sở lý luận để góp phần xây dựng Hồ sơ đề nghị sửa đổi, bổ sung các luật gồm: Luật Đất đai, Luật Đa dạng sinh học, Luật Địa chất và Khoáng sản, Luật Tài nguyên nước, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, đồng thời đóng góp thiết thực cho công tác điều tra cơ bản, quan trắc, dự báo, cảnh báo thiên tai, bảo vệ tài nguyên và môi trường.

Đáng chú ý, nhiều nhiệm vụ khoa học và công nghệ đã được chuyển giao, ứng dụng trực tiếp vào sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm phát thải và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Tỷ lệ kết quả nghiên cứu được ứng dụng vào thực tiễn ngày càng tăng, cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ nghiên cứu hàn lâm sang nghiên cứu phục vụ phát triển.

Tại hội nghị, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Như Cường đã trình bày kế hoạch triển khai Quyết định số 540/QĐ-TTg ngày 19/6/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Phát triển Khoa học và ứng dụng, chuyển giao công nghệ thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp đến năm 2030.

Đề án đặt mục tiêu phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp dựa trên cơ sở đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật, công nghệ tiên tiến để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trong nông nghiệp, gia tăng giá trị nông sản, tăng tỷ lệ phụ phẩm nông nghiệp được tái sử dụng, tái chế, bảo vệ môi trường, tạo việc làm và thúc đẩy quá trình chuyển đổi nông nghiệp xanh, phát thải thấp.

Cùng với đó, việc phổ biến các điểm mới của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng được đặc biệt quan tâm. Chuyên viên cao cấp Nguyễn Xuân Khôi cho biết, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 đã có nhiều đổi mới quan trọng, trong đó lần đầu tiên đưa đổi mới sáng tạo lên ngang hàng với khoa học và công nghệ; khoa học, công nghệ được xem là yếu tố then chốt, động lực để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; chuyển mạnh mẽ tư duy quản lý từ kiểm soát quy trình và đầu vào, sang quản lý kết quả và hiệu quả đầu ra, chấp nhận rủi ro...

Đặt nền móng khoa học và công nghệ cho giai đoạn tới

Hướng tới giai đoạn phát triển mới, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Hữu Ninh đã hướng dẫn tổ chức triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ năm 2026 và xây dựng kế hoạch giai đoạn 2027. Theo đó, các nhiệm vụ sẽ được lựa chọn theo hướng đặt hàng, bám sát nhu cầu thực tiễn quản lý và sản xuất, ưu tiên các lĩnh vực như nông nghiệp tuần hoàn, công nghệ sinh học, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Ông Nguyễn Hữu Ninh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ phát biểu tại hội nghị.

Bên cạnh đó, công tác xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tiếp tục được xác định là công cụ quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng sản phẩm. Chuyên viên cao cấp Nguyễn Tuấn Anh cho biết, trong giai đoạn 2020-2024, Bộ đã ban hành hàng trăm tiêu chuẩn, quy chuẩn, tạo hành lang kỹ thuật cho sản xuất, kinh doanh và bảo vệ môi trường. Năm 2026, nhiệm vụ này sẽ tiếp tục được triển khai theo hướng đồng bộ, gắn chặt với yêu cầu thực tiễn và hội nhập quốc tế.

Trong phần thảo luận, nhiều ý kiến nhấn mạnh sự cần thiết phải đẩy mạnh hợp tác “3 Nhà”: Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Các ý kiến cho rằng, chỉ khi khoa học gắn chặt với nhu cầu thị trường, doanh nghiệp trở thành chủ thể tham gia và thụ hưởng kết quả nghiên cứu, thì khoa học và công nghệ mới thực sự trở thành động lực phát triển bền vững của ngành nông nghiệp và môi trường trong giai đoạn tới.

Hội nghị thu hút hàng trăm đại biểu tham dự.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, nguồn lực không phải là vấn đề thiếu, song việc đề xuất nhiệm vụ về khoa học và công nghệ cần vừa sức, bảo đảm tính tự chủ, chủ động triển khai ngay từ những tuần, những tháng đầu năm 2026. Đồng thời, các đơn vị phải phát huy rõ vai trò quản lý nhà nước, khẩn trương xây dựng đề cương, tổ chức bảo vệ nội dung và hoàn thiện hồ sơ để trình thẩm định theo đúng quy định.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, Bộ sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, xây dựng kế hoạch khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030, đẩy mạnh liên kết “3 Nhà” và triển khai hiệu quả Quyết định 540/QĐ-TTg, qua đó đưa khoa học và công nghệ thực sự trở thành trụ cột cho phát triển nông nghiệp, môi trường bền vững trong giai đoạn tới.

Nguồn NN&MT